GİRESUN’UN EN ESKİ HALKI MOSSYNOİKOS’LAR
(Tahtadan yapılmış bir Karadeniz evi)
MOSSYNOİKOS’LAR
Bunlar,Giresun-Ordu arasında oturuyorlardı.Mossynoikos da Hellen’lerin halka verdiği addır,halkın gerçek adı değildir (zaten bu yöre halkının ayrı kültürde bir halk olduğunuda bilmiyoruz).Mossynoikos sözcüğü,eski Hellen dilinde ”odundan tahtadan yapılmış ev”;dolayısıyla,”odundan tahtadan yapılmış evde oturan” anlamına gelir.Gerçekten.bu halkın beyleri bile tepe üstünde,ağaçtan yapılma kulede oturuyordu (Anabasis,5 ıv 26)Ancak,Mossynoikos adı, halkın yerli dilden gelme gerçek adı Mosunukh (Mosuna-ukh ,Mosuna halkı) gibi bir şey iken bunun Hellen ağzında çarpıtılmasıyla oluşmuşta olabilir.Çünkü Ermenicenin -insanı, -halkı anlamındaki -ukh takısını Doğu Anadoluda (Tookh’lar ve Moskhos’larda görüyoruz ) bir çok halk adında görüyoruz;diğer yandan, Luvi dilini ya da ardılı dillerin konuşulduğu yörelerde tarihsel yöre yahut yerleşim adı olarak Mosouna , Mossyna adlarıylada karşılaşıyoruz.
Mossynoikos’ların batısında , yine Khalyb’ler (demir işleyenler) halkından, Mossynoikos’lara bağımlı bir halk oturuyordu ve çoğunlukla(Ünye’deki) demir madenlerinde çalışmakla geçimini sağlıyordu(Anabasis ,5 v1).
Tibarenos’lar.Bunlar , bugunkü Ordu kenti çevresinin yerli halkı idiler (Herodotus,III 94, 78;Xenophon ,Anabasis, 5 V 1 ); adları Hellen dilinde değildir,Hellen ağzında Tibarene biçimine bürünmüş Anadolu yöre adının , yine Hellen diline göre halk adı olabilecek yolda -os bitişi alıp eril sıfat edilmesiyle ortaya çıkmıştır.Anlaşıldığına göre bunlarda ayrı kültürde bir halk değildi , yalnızca Karadeniz Kappadokia’sının Tibarene denen küçük bir bölümünde yaşadıkları için Tibarenos’lar diye anılıyorlardı.Güçlü olasılıkla, Tibarene adının aslı , Kappadokia dilinde D(a)-ibra-(wa)na’dır ve bu ad, ya Da’nın (Ana Tanrıçanın) ibra’sı (Gür suyu ) Ülkesi anlamındadır.Şimdi Divriği biçiminde söylediğimi adın Divr(a) bölümüde aslında D(a)ibra öğesinden olusşur
(Bilge Umar’ın Karadeniz Kappadokia’sı adlı eserinden alınmıştır)
